İçeriğe geç

Makale /

Türkiye Açısından Apostil İşlemleri

Ya­ban­cı bir ül­ke­de dü­zen­le­nen res­mi bel­ge­ler ku­ral ola­rak dü­zen­len­dik­le­ri ül­ke­de res­mi­yet sı­fa­tı­na ha­iz­dir­ler. Res­mi bir bel­ge­nin dü­zen­len­di­ği ülke dı­şın­da da res­mi bir bel­ge ola­rak kul­la­nı­la­bil­me­si için, söz ko­nu­su bel­ge­nin iş­le­me ko­nu­la­ca­ğı dev­le­tin kon­so­lo­su ta­ra­fın­dan tas­dik edil­me­si ge­re­kir. Bu bağ­lam­da HMK mad­de 204 uya­rın­ca, ya­ban­cı dev­let ma­kam­la­rı ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan res­mi bel­ge­le­rin, Tür­ki­ye’de bu vas­fı ta­şı­ma­sı, bel­ge­nin ve­ril­di­ği dev­le­tin yet­ki­li ma­ka­mı veya il­gi­li Türk kon­so­los­luk ma­ka­mı ta­ra­fın­dan onay­lan­ma­sı­na bağ­lı­dır. Ay­rı­ca Tür­ki­ye’nin ta­raf ol­du­ğu mil­let­le­ra­ra­sı söz­leş­me­le­rin ya­ban­cı res­mi bel­ge­le­rin tas­di­ki ile il­gi­li hü­küm­le­ri sak­lı­dır.

Bu söz­leş­me­le­rin en önem­li­si Ya­ban­cı Res­mi Bel­ge­le­rin Tas­di­ki Mec­bu­ri­ye­ti­nin Kal­dı­rıl­ma­sı­na dair ak­de­di­len 05.10.1961 ta­rih­li La Haye Kon­van­si­yo­nu’dur. Söz ko­nu­su kon­van­si­yon, akit dev­let­ler­den bi­ri­sin­de dü­zen­len­miş olan ve kon­van­si­yon met­nin­de sa­yı­lan res­mi bir bel­ge­nin di­ğer bir ül­ke­de kul­la­nı­la­bil­me­si için ta­kip edil­me­si ge­re­ken pro­se­dü­rü dü­zen­le­mek­te­dir. Bu ulus­la­ra­ra­sı söz­leş­me ül­ke­miz açı­sın­dan 29.09.1985 ta­ri­hin­de yü­rür­lü­ğe gir­miş­tir.

Söz­leş­me­nin 1. mad­de­sin­de apos­til şer­hi­nin “Akit Dev­let­ler­den bi­ri­nin ül­ke­sin­de dü­zen­len­miş olup da di­ğer bir Akit Dev­let ül­ke­sin­de kul­la­nı­la­cak olan res­mi bel­ge­le­re” uy­gu­la­na­ca­ğı ön­gö­rül­mek­te­dir. Böy­le­ce söz­leş­me­ye ta­raf ülke va­tan­daş­la­rı­nın ken­di ül­ke­le­rin­de dü­zen­le­nen söz ko­nu­su bel­ge­le­ri, ta­raf olan di­ğer ül­ke­ler­de doğ­ru­dan kul­la­na­bil­me­le­ri ve bu su­ret­le ge­rek­li iş­lem­ler­de ko­lay­lı­ğın ve sü­ra­tin sağ­lan­ma­sı amaç­lan­mak­ta­dır.

Bu bağ­lam­da kon­van­si­yon, 1. mad­de­sin­de aşa­ğı­da sa­yı­lan bel­ge­le­rin res­mi bel­ge kap­sa­mın­da ol­du­ğu­nu be­lirt­mek­te­dir:

Sav­cı, za­bıt ka­ti­bi veya ad­li­ye me­mu­ru ta­ra­fın­dan ve­ril­miş bel­ge­ler de da­hil ol­mak üze­re, dev­le­ti bir yar­gı or­ga­nı­na veya mah­ke­me­si­ne bağ­lı ma­kam veya gö­rev­li me­mur ta­ra­fın­dan dü­zen­len­miş olan bel­ge­ler,

Ki­şi­ler­ce özel sı­fat­la im­za­lan­mış bel­ge­ler üze­ri­ne ko­nul­muş olup bel­ge­nin kay­dı­nın veya be­lir­li bir ta­rih­te mev­cut ol­du­ğu­nun ve im­za­la­rın doğ­ru­lu­ğu­nun res­mi ma­kam ve no­ter­ler­ce tas­di­ki gibi res­mi be­yan­lar

An­cak bazı res­mi bel­ge­ler bu kon­van­si­yo­nun uy­gu­la­ma ala­nı dı­şın­da tu­tul­muş­tur. Bun­lar, dip­lo­ma­si veya kon­so­los­luk me­mur­la­rı ta­ra­fın­dan dü­zen­len­miş bel­ge­ler ile ti­ca­ret veya güm­rük iş­lem­le­riy­le doğ­ru­dan doğ­ru­ya il­gi­li olan ida­ri bel­ge­ler­dir.

Kon­van­si­yo­nun 3. mad­de­sin­de ise, im­za­nın doğ­ru­lu­ğu­nun, bel­ge­yi im­za­la­yan ki­şi­nin sı­fa­tı­nı ve ge­rek­ti­ğin­de bu bel­ge üze­rin­de mü­hür veya aslı ile aynı ol­du­ğu­nun te­yi­di için zo­run­lu gö­rü­le­bi­le­cek tek iş­le­min, bel­ge­nin ve­ril­di­ği dev­let yet­ki­li ma­ka­mın­ca bu bel­ge­ye 4. mad­de­de ta­nım­la­nan tas­dik şer­hi­nin (“Apos­til”) ko­nul­ma­sın­dan iba­ret ol­du­ğu be­lir­til­miş­tir. Bu kap­sam­da apos­til şer­hin­den, be­lir­ti­len res­mi bel­ge­le­rin her­han­gi bir baş­ka iş­le­me tabi tu­tul­ma­sı­na ge­rek kal­mak­sı­zın di­ğer ta­raf dev­let ma­ka­mı ta­ra­fın­dan ka­bul edil­me­si­ni sağ­la­yan tas­dik şer­hi ol­du­ğu an­la­şıl­mak­ta­dır.

Her akit dev­let, apos­til ver­mek­le il­gi­li yet­ki­li ma­kam­la­rı­nı ken­di­si be­lir­ler. Bu bağ­lam­da, ida­ri bel­ge­ler ve no­ter se­net­le­ri için va­li­lik­ler ve kay­ma­kam­lık­lar; adli bel­ge­ler için ise Ağır Ceza Mah­ke­me­si olan mer­kez­ler­de­ki Adli Yar­gı Ada­let Ko­mis­yo­nu Baş­kan­lık­la­rı yet­ki­li­dir.

Apos­til tas­di­ki ger­çek­leş­ti­ri­len bel­ge, söz­leş­me­ye ta­raf tüm ül­ke­ler­de ge­çer­li bir bel­ge ola­rak ka­bul edi­lir. Bu bağ­lam­da önem­li olan bir hu­sus ise, apos­til şer­hi sa­de­ce söz ko­nu­su res­mi bel­ge­de bu­lu­nan im­za­la­rın doğ­ru­lu­ğu ve bu bel­ge­yi im­za­la­yan ki­şi­nin sa­hip ol­du­ğu sı­fa­tı­nı onay­la­mak­ta olup, ya­ban­cı res­mi bir bel­ge­de apos­til şer­hi­nin bu­lun­ma­sı bu bel­ge­nin içe­rik ba­kı­mın­dan da doğ­ru­lan­dı­ğı an­la­mı­na gel­me­mek­te­dir.

Daha faz­la bil­gi ve so­ru­la­rı­nız için:

Av. Dr. Ata TO­RUN ( ata.to­run@han­su.av.tr )

tr.han­su.av.tr | +90 216 464 12 12

© Han­su Avu­kat­lık Or­tak­lı­ğı

Han­su Avu­kat­lık Or­tak­lı­ğı, yer­li ve ulus­la­ra­ra­sı mü­vek­kil­le­ri­ne özel­lik­le gay­ri­men­kul, şir­ket­ler, ver­gi, ener­ji ve fik­ri mül­ki­yet hu­ku­ku ala­nın­da hiz­met ve­ren bir avu­kat­lık or­tak­lı­ğı­dır. Bu ma­ka­le Tür­ki­ye’de hu­kuk ala­nın­da­ki ge­liş­me­le­ri pay­laş­mak ama­cıy­la ha­zır­lan­mış­tır. Hu­ku­ki bir gö­rüş veya yön­len­dir­me ola­rak dü­şü­nül­me­me­li­dir. Özel so­ru­lar ve so­run­lar ba­kı­mın­dan hu­ku­ki da­nış­man gö­rü­şü alın­ma­lı­dır.